In de vroege ochtend vullen wandelaars langzaam het pad richting de bergen, rugzakken stevig aangesnoerd. Hier op Madeira, waar het zachte geruis van levadas oude bossen doorkruist, lijkt elk nieuw avontuur zoals altijd binnen handbereik. Toch sluimert er verandering onder de laurierbomen; iets wat de vertrouwde voetstappen duurder zal maken – zonder dat veel mensen het weten.
Een eiland waar lopen vanzelf sprak
De eerste zonnestralen breken over Pico Ruivo, het hoogste punt van Madeira, waar de lucht dun aanvoelt en de rotsen in rood en oker kleuren gloeien. Wandelen is hier nooit ingewikkeld geweest. De routes zijn duidelijk, het pad hard maar eerlijk. Irrigatiekanalen, de levadas, kronkelen als zilveren linten door kloven en varens; hun water reflecteert het groen van dorpen en bossen. Wandelaars kozen zonder veel nadenken hun traject, dagenlang hield niemand hen tegen.
Nieuwe regels, andere sfeer
Vanaf 2025 werd het anders. Een kleine toegangstaks veranderde stilaan in een voelbare kost. Een symbolische bijdrage werd een echte uitgave, vooral op populaire paden. De route van Pico do Areeiro naar Pico Ruivo – steil, spectaculair en bekend om zijn zee van wolken bij zonsopgang – sprong er bovenuit. De prijs per persoon ging van drie naar 10,50 euro. Wie een erkende gids meeneemt, betaalt minder, maar voelt nog steeds het verschil. Andere wandelroutes stijgen ook, sommige tot 4,50 euro per persoon.
Vooraf plannen wordt de norm
Het spontane plan is verleden tijd voor wie de drukste wandelpaden kiest. Reserveren moet online, via het officiële kanaal. De SIMplifica-website is nu even belangrijk als stevige wandelschoenen. Betalen kan digitaal, of elders op het eiland, maar wie het vergeet, riskeert plots een boete van 50 euro. Deze drempel moet bezoekersstromen doseren en het comfort op de paden groot houden – tenminste, dat is de gedachte.
De rijkdom en kwetsbaarheid van het landschap
Tussen brem en kliffen, bossen en ruige hellingen, blijft het karakter van Madeira onaangetast. De natuur toont zich divers – bergen, watervallen, oceaan – en maakt iedere tocht anders. Vooral de beroemde Levada do Caldeirão Verde, vol tunnels en nevel, trekt mensen met zijn groene belofte. Maar juist dat succes brengt drukte en vraagt om bescherming. Het idee is simpel: wie meer betaalt en plant, koestert mogelijk ook meer.
Wat blijft en wat verandert
De wandelpaden op Madeira blijven intens en vrij; het uitzicht blijft adembenemend, het ritme van voeten in het gras geruststellend. Maar de vanzelfsprekendheid waarmee iedereen vertrok, krijgt een nieuwe kleur. De prijs, de voorbereiding en de ervaring veranderen mee, in stilte, onder het gordijn van wolken boven de pieken.
<p>De komende jaren zullen laten zien hoeveel impact dit nieuwe systeem heeft. Wandeltochten worden minder impulsief en wellicht selectiever, terwijl de natuur stil toekijkt hoe de balans tussen bewaring en beleving opnieuw wordt gezocht.</p>
